स्वर्गातील महाराष्ट्र! दगड धोंड्यांचा देश संवेदनशील नेतृत्वाच्या शोधात…..

संपादकीय!👇👇👇👇👇

स्वर्गातील महाराष्ट्र!

दगड धोंड्यांचा देश संवेदनशील नेतृत्वाच्या शोधात…..

………..कुमार कडलग, नाशिक

महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात काही व्यक्तिमत्त्वे अशी आहेत, ज्यांनी केवळ सत्ता गाजवली नाही, तर राज्याला दिशा दिली. यशवंतराव चव्हाण यांनी आधुनिक महाराष्ट्राच्या पायाभरणीत महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांच्यानंतर अनेक नेत्यांनी आपल्या-आपल्या काळात राज्याच्या विकासासाठी वेगवेगळे प्रयत्न केले. आजच्या पिढीतील नेत्यांवर, सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांच्या नेतृत्वावर, महाराष्ट्राला पुढच्या टप्प्यावर नेण्याची मोठी जबाबदारी आहे.

आज महाराष्ट्रासमोर प्रश्नांचा डोंगर आहे. शेतकरी संकट, बेरोजगारी, पाणी, शेती, उद्योग, शिक्षण, आरोग्य, पर्यावरण, शहर-ग्रामीण विकासातील तफावत आणि वाढत चाललेले सामाजिक ध्रुवीकरण हे विषय केवळ निवडणुकीच्या भाषणापुरते मर्यादित राहता कामा नयेत.

राजकारणात मतभेद असणे स्वाभाविक आहे; परंतु मतभेदांचे वैरात रूपांतर होणे ही लोकशाहीसाठी धोक्याची घंटा आहे. विरोधकांवर टीका व्हावी, सरकारला प्रश्न विचारले जावेत, पण त्याचवेळी विकासाची स्पर्धा अधिक तीव्र झाली पाहिजे.

कल्पना करा की यशवंतराव चव्हाण आजचा महाराष्ट्र पाहत असतील. कदाचित ते एवढेच सांगतील,राज्याच्या दीर्घकालीन हिताला पक्षीय हितापेक्षा वरचं स्थान द्या. हा संदेश आजच्या प्रत्येक नेत्यासाठी लागू आहे.

कोणतेही समकालीन नेत्यांकडून जनतेची अपेक्षा एकच आहे. राजकीय संघर्ष चालू राहू शकतो, पण विकास थांबता कामा नये. सिंचन, उद्योग, रोजगार, पायाभूत सुविधा, शिक्षण आणि आरोग्य यांवर सातत्याने काम झाले, तरच महाराष्ट्राची परंपरा पुढे नेली जाईल.

महाराष्ट्राला आज घोषणांपेक्षा कृतीची गरज आहे. आरोप-प्रत्यारोपांपेक्षा परिणामांची गरज आहे. इतिहासात नोंद सत्ता किती काळ टिकली याची होत नाही; नोंद होते ती राज्याला काय दिले याची.

महाराष्ट्रात राजकारण होणार, की महाराष्ट्रासाठी राजकारण होणार?हाच खरा कळीचा मुद्दा आहे. आजची महाराष्ट्राची राजकीय आणि सामाजिक अवस्था पाहून ज्यांनी महाराष्ट्रासाठी आपली हयात खर्ची घातली, त्या दिवंगत नेत्यांच्या आत्म्याला खरोखर शांती लाभली असेल का? हाच खरा प्रश्न आहे. आणि म्हणूनच कदाचित ही नेते मंडळी जेंव्हा स्वर्गाच्या भिंतीला असलेल्या खिडकीतून खाली डोकावत असतील तेंव्हा त्यांच्या मनाला होणाऱ्या वेदनांची फक्त कल्पना करा…

.……. स्वर्गातील महाराष्ट्र!

कधीकधी वाटतं…

स्वर्गाच्या भिंतीनांही एखादी खिडकी असेल का?

असेल तर त्या खिडकीतून आजचा महाराष्ट्र पाहताना कित्येक डोळे भरून येत असतील.

त्या खिडकीत उभे असतील यशवंतराव चव्हाण, वसंतदादा पाटील, वसंतराव नाईक, शंकरराव चव्हाण, ए. आर. अंतुले, विलासराव देशमुख, बाळासाहेब ठाकरे, प्रमोद महाजन, गोपीनाथ मुंडे आणि अजितदादा पवार…

सगळे शांत…

कारण खाली दिसणारा महाराष्ट्र हा त्यांच्या स्वप्नातील महाराष्ट्र नाही.

सह्याद्री अजूनही ताठ उभा दिसतो आहे.

गोदावरी, कृष्णा, भीमा, तापी अजूनही अखंड वाहत आहेत.

मुंबई अजूनही देशाची आर्थिक राजधानी आहे.

पुणे अजूनही शिक्षणाचं माहेरघर आहे.

विदर्भ अजूनही कष्टाची ओळख आहे.

मराठवाडा अजूनही आशेवर जगतो आहे.

कोकण अजूनही निसर्गाचा श्वास जपतो आहे.

पण या सगळ्यांच्या मधोमध…

महाराष्ट्राचा जिवंत माणूस कुठेतरी हरवला आहे.

राजकारण आज विचारांपेक्षा व्यक्तीभोवती फिरताना दिसतं.

वाद विकासावर होत नाहीत…

वाद व्यक्तींवर होतात.

चर्चा रोजगारावर होत नाही…

चर्चा आरोप-प्रत्यारोपांवर होते.

सभागृहातील आवाज वाढत चालला आहे…

पण शेतकऱ्याचा आवाज अजूनही मंदच आहे.

बेरोजगार तरुणाच्या हातात पदवी आहे…

पण काम नाही.

आदिवासी भागात अजूनही मूलभूत सुविधा अपुऱ्या आहेत.

शहरं वाढत आहेत…

पण माणसांमधलं अंतरही वाढत आहे.

महाराष्ट्राचा विकास हा निवडणुकीच्या भाषणात मोठा विषय असतो…

पण निवडणूक संपल्यानंतर अनेकदा तोच विषय फाइलींच्या ढिगाऱ्यात हरवतो.

असं चित्र पाहून स्वर्गातील त्या सभागृहात शांतता पसरते.

यशवंतराव चव्हाण हळूच म्हणतात,

“महाराष्ट्र घडवणं हा एका पिढीचा कार्यक्रम नव्हता; ती प्रत्येक पिढीची जबाबदारी आहे.”

वसंतदादा पाटील म्हणतात,

“विरोध असावा, पण वैर नसावं. लोकशाहीचा विजय संवादात असतो.”

वसंतराव नाईकांच्या नजरेसमोर शेतकरी उभा राहतो.

“शेतकरी मजबूत असेल तर महाराष्ट्र कधीच कमकुवत होणार नाही.”

शंकरराव चव्हाण गंभीर स्वरात म्हणतात,

“व्यवस्था मजबूत ठेवली तर लोकांचा विश्वास टिकतो.”

ए. आर. अंतुले शांतपणे म्हणतात,

“सार्वजनिक जीवनात उत्तरदायित्व कधीच कालबाह्य होत नाही.”

विलासराव देशमुख म्हणतात,

“विकासाचा अर्थ केवळ प्रकल्प नाही; तो सामान्य माणसाच्या चेहऱ्यावरचं समाधान आहे.”

बाळासाहेब ठाकरे दूरवर मुंबईकडे पाहत म्हणतात,

“महाराष्ट्राचा आवाज बुलंद असावा; पण तो आपल्या माणसांना विभागणारा नसावा.”

प्रमोद महाजन म्हणतात,

“भविष्याचं राजकारण तंत्रज्ञानाचं असेल, पण त्याचा केंद्रबिंदू माणूसच असला पाहिजे.”

गोपीनाथ मुंडे एका कष्टकरी कुटुंबाकडे पाहत म्हणतात,

“शेवटच्या माणसाच्या डोळ्यात आशा दिसली, तरच लोकशाही जिंकते.”

अजितदादा पवार काही क्षण महाराष्ट्राचा नकाशा न्याहाळतात आणि म्हणतात,

“विकासाला पक्ष नसतो. पाणी, शेती, उद्योग, शिक्षण आणि रोजगार यांच्यावरच महाराष्ट्राचं भविष्य उभं राहतं.”

 

इतक्यात पृथ्वीवर पुन्हा एक पत्रकार परिषद सुरू होते…

पुन्हा आरोप…

पुन्हा प्रत्यारोप…

पुन्हा राजकीय गणितं…

आणि त्याच वेळी…

इकडे एकेका शेतकऱ्याचं कर्ज वाढत असतं …

विद्यार्थ्याचं स्वप्न पैशाअभावी थांबतं… रुग्णाला उपचारासाठी दारोदार भटकावं लागतं… तरुणाला स्वतःचं गाव सोडून परराज्यात जावं लागतं…

तेव्हढ्यात सह्याद्रीवर काळे ढग दाटतात.

तो पाऊस असतो की “त्या” पिढीच्या अपूर्ण स्वप्नांचे अश्रू…

हे सांगणं कठीण आहे.

पण एक गोष्ट निश्चित आहे,

महाराष्ट्राला आज केवळ सत्तेची गरज नाही…

त्याला संवेदनशील नेतृत्वाची गरज आहे.

घोषणांची नाही…

कृतीची गरज आहे.

वादांची नाही…

विकासाची गरज आहे.

आणि राजकारण जिंकण्यापेक्षा महाराष्ट्र जिंकण्याची गरज आहे.

कारण इतिहास नेत्यांची नावं लक्षात ठेवतो…

पण समाज फक्त त्या नेतृत्वाला स्मरतो, ज्याने सत्तेपेक्षा माणसाला मोठं मानलं.

.……….दुनियादारी won’t lie 

(ही काल्पनिक साहित्यरचना आहे. यात उल्लेखलेल्या नेत्यांच्या तोंडी दिलेले संवाद त्यांच्या वास्तविक मतांचे प्रतिनिधित्व करत नाहीत. ती त्यांच्या सार्वजनिक कार्य आणि वारशातून प्रेरित साहित्यिक कल्पना आहे.)